Rahimde Polip Tedavisi Ankara

Rahim polipi (endometrial polip), rahim iç tabakasını oluşturan endometrium dokusunun fazla büyümesiyle oluşan rahim içi oluşumlardır. Birkaç mm’den 2 cm’ye kadar değişen büyüklüklerde olabilir ve tek veya birden fazla sayıda görülebilirler. Genellikle iyi huylu olan polipler nadiren de olsa kötü huylu özellik gösterebilir.

Rahim polipleri her yaş grubunda görülebilmek ile birlikte 40-50 yaş aralığında daha sık görülme eğilimindedir. Bazı kadınlarda herhangi bir belirti vermeden fark edilirken, bazı durumlarda ara kanama, adet düzensizliği, fazla kanama veya gebelik planlama sürecinde sorunlara neden olabilir.

Bu yazımda rahim poliplerinin görülme nedenleri, belirtileri, riskleri ve tedavi yöntemleri hakkında bilgilendirme yapacağım. Ankara’da bu sorunu yaşayan kadınlarda tedavi seçenekleri ve merkezleri konusuna da değineceğim.

Rahim Polipi Nedir?

Rahim  polipleri, endometrium  yani rahim iç duvarının, rahim boşluğuna doğru anormal gelişim göstermesi ile oluşan rahim içi nodüler lezyonlardır.

Rahim üç tabakadan oluşan bir organdır.İçten dışa sırasıyla bu tabakalar;

• Endometrium (dölyatağı): Salgı bezleri ve bunları bir arada tutan bağ doku(stroma)
• Myometrium(rahim duvarı): Kas tabakası
• Perimetrium: Rahimi örten ince zar tabakası

Polipler endometrium tabakasından gelişir. Bu tabaka adet döngüsü sırasında gebeliğe hazırlık yapan ve gebelik olmadığı zaman dökülüp adet kanıyla atılan tabakadır.Yani hormonal değişikliklere duyarlı döngüsel bir tabakadır. Bu tabakanın anormal gelişim göstermesi , endometrial hiperplazi ( rahim kalınlaşması ) veya endometrial polip şeklinde sonuçlanır.

Rahim Polipi Belirtileri Nelerdir?

Rahim polipleri bazen asemptomatik (belirtisiz) olabilir ve rutin pelvik ultrasonografi sırasında tesadüfen saptanabilir. En sık görülen semptomlar ise;

• Anormal uterin kanama dediğimiz kanama bozuklukları : İki adet döngüsü arasında lekelenme şeklinde kanamalar, adet kanamasının beklenenden uzun sürmesi ve fazla parçalı kanama şeklinde olması, menopoz sonrası kanama vb.
• İnfertilite (kısırlık) veya tekrarlayan düşükler
• Kasıklarda veya karında ağrı

Rahim Polipi Neden Olur?

Rahim polipleri, rahmin hormonlara en duyarlı tabakası olan endometrium tabakasından geliştiği için doğal olarak en büyük sebeplerden biri hormonal dengesizliklerdir. Genetik yatkınlık, çevresel etkenler ve bazı ilaç tedavileri de (özellikle meme kanseri tedavisinde kullanılan Tamoxifen isimli ilaç) nedenleri arasındadır.

Hormonal dengesizlik konusunu biraz açmak istiyorum. Vücutta doğal olarak hücre büyütücü etkisi olan bazı hormonlar vardır. Bunlardan konumuzla ilgili olanı ise östrojen hormonudur. Östrojen hormonunun düzensiz salgılandığı yani östrojen dominansı yaratan durumlar (PCOS, obezite, over kistleri, premenopoz) rahim kalınlaşması veya rahim polipine yol açabilir.

Yine insülin hormonu yüksekliği yani insülin direnci, prediyabet veya diyabet hastalarında rahim polipi görülme oranı yüksektir.

Rahim polipi (Endometrial Polip) Nasıl Teşhis Edilir?

Semptomatik veya asemptomatik rahim poliplerinin teşhisinde kullanılan yöntemler şunlardır:

• Transvajinal ultrasonografi : En yaygın kullanılan, kolay ulaşılabilen, non invaziv( girişimsel olmayan ) bir teşhis yöntemidir. Özellikle regl döneminin son günlerinde rahim duvarı  ince olduğu için daha net görülebilirler. 
• SİS : Salin İnfüzyon Sonografisi : Minimal invaziv (girişimsel ) bir teşhis yöntemidir.Ofis ortamında yapılabilir, anestezi gerektirmez. İnce bir kateter yardımı ile rahim içine 5-30 cc ye kadar değişen miktarda salin (izotonik sodyum klorür yani tuzlu su) verilir ve transvajinal  ultrasonografi ile rahim içi incelenir. Kaviteyi şişirerek polipler daha net görünür hale gelir ve submüköz (rahim iç duvarı miyomları) ile ayırıcı tanısı yapılabilir.
• HSG: Histerosalpingografi yani ilaçlı rahim filmi genellikle infertilite tedavileri sırasında rahim içini ve tüpleri değerlendirmek amacı ile kullanılan bir teşhis yöntemidir. Bu sırada polipler rahim içinde dolum defekti şeklinde kendini belli eder.Rahim filmi röntgen cihazı gerektiren bir yöntem olduğu için görüntüleme merkezlerinde jinekolog doktor tarafından çekilir. Diğer yöntemlere göre nispeten ağrılıdır.
• Ofis Histeroskopi :Histeroskop  denilen ucunda kamerası olan özel cihazlar ile rahim içinin gözlenmesi esasına dayanır.Ofis ortamında yapılabilir, anestezi gerektirmez.

Rahim Polipi Tedavisi Nasıl Yapılır?

• Asemptomatik, düşük riskli hastalarda, özellikle küçük boyutlu (1 cm’den küçük) polipler bir süre gözlemle takip edilebilir. Belirli aralıklarla yapılan ultrasonografi ile büyüme takip edilir. Bu arada altta yatan hormonal faktörler varsa düzeltilmeye çalışılır.Bir çalışmada menopoz öncesi poliplerin %29  oranında kendiliğinden gerilediği saptanmıştır.Ancak 1 cm üzerindeki poliplerin kendiliğinden gerileme şansı düşüktür.
• HİSTEROSKOPİK POLİPEKTOMİ: Polip tedavisinde en sık kullanılan yöntemdir.Polip ve etrafındaki endometrium dokusundan  örnek alınarak patolojik incelemeye olanak sağlar. Böylece hem tanı hem tedavi aynı seansta yapılmış olur.
• D&C : Dilatasyon ve küretaj , histeroskopi imkanının olmadığı durumlarda tercih edilebilecek bir alternatif olmasına rağmen kör doku örneklemesi sağladığı için histeroskopi kadar güvenilir sonuçlar  vermez.

Histeroskopi ile Rahim Polipi Alınması

Histeroskopi ,Histeroskop denen ucunda ışık kaynağı ve kamerası bulunan 5 veya 10 mm çaplı boru şeklindeki cihaz ile vajinal yoldan rahim içine girilerek yapılan işlemdir.Tanısal amaçlı  yani rahim içindeki patolojileri (polip, myom, perde, yapışıklık vs) saptamak için kullanılacaksa tanısal histeroskopi cihazı( 5 mm çaplı) kullanılır ve ofis ortamında hafif sedasyon anestezisi ile uygulanabilir.Ancak polip tedavisi için operatif histeroskopi yapılır. Operatif histeroskopi hastane ortamında ameliyathane şartlarında yapılır. Hafif genel anestezi altında , steril şartlarda hasta litotomi pozisyonunda( ayaklar iki yana açık)şekilde hazırlanır.

Vajina ve rahim ağzı antiseptik solüsyonlarla temizlenir.Rahim ağzı operatif histeroskop cihazının geçebileceği şekilde dilate edilir.Histeroskop cihazı rahim ağzından rahim içine doğru itilir ve bu esnada içeriye özel sıvılar verilerek genişletilir.Rahim ağzı ve rahim iç boşluğu kamera vasıtasıyla  ekrandan izlenir. Polip veya polipler özel makas ve koter sistemleri ile çıkarılır.Ardından rahim duvarlarından gerekli yerlerden de biyopsi örnekleri alınıp kanama kontrolü yapılarak işleme son verilir. Alınan doku örnekleri patoloji laboratuvarına gönderilir.

Rahim Polipi Tedavisi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Histeroskopi ile polip tedavisi sonrasında istisnai durumlar dışında birkaç saatlik gözlem sonrası hasta evine gidebilir. Ancak bazı vakalarda doktor hastanede daha uzun izlem önerebilir.İşlemden 24 saat sonra ayaktan duş yapılabilir. Doktorun verdiği antibiyotikleri düzenli kullanmak, bir hafta süreyle cinsel ilişkiden kaçınmak gereklidir.İşlem sonrası bir süre hafif kanama ve kasıklarda ağrı olabilir. Ancak şiddeti artan kanama ve ağrı durumunda doktora haber verilmelidir.Yine kokulu akıntı, ateş, karında şişkinlik gibi enfeksiyon belirtilerine dikkat edilmelidir. 

Rahim Polipi Tekrarlar mı?

Evet rahim polipleri tekrarlayabilir. Özellikle altta yatan patolojiler tedavi edilmediğinde tekrarlama olasılığı yüksektir.istatistiksel tekrarlama oranı %2,5-%3,7 arasındadır.

Sık Sorulan Sorular

Rahim polipi (endometrial polip) tehlikeli midir?

Genç yaşlarda ve asemptomatik rahim polipleri tehlikeli sayılmazlar. Malignite yani kötü huylu olma riskleri %0-%13 arasındadır. Bu riski etkileyen faktörler, yaş, menopoz sonrası olmak,poliplerin büyük boyutta olması (1,5 cm ve üzeri), ara kanama veya adet düzensizliği ile seyretmesi yani semptomatik olması ve metabolik durumdur.

Rahim polipi kansere dönüşür mü?

Rahim polipleri büyük oranda iyi huylu olmakla birlikte baştan malignite potansiyeli taşıyabilir veya zamanla kötü huyluya dönüşebilir.Bunun için en büyük risk faktörleri, menopoz sonrası ve özellikle 60 yaş sonrası ortaya çıkması,büyük boyutta veya çok sayıda olması,ara  kanama , akıntı veya ağrı ile semptom vermesidir.

Rahim polipi gebeliğe engel olur mu?

Evet rahim polipleri , embriyonun yerleştiği  rahim iç tabakasını bozarak veya tubaların önünü tıkayarak infertiliteye (kısırlık) yol açabilir.

Rahim polipi ameliyatsız geçer mi?

Asemptomatik ve genç kadınlarda ,küçük boyutlu( 1 cm altı) polipler bir süre takip edilebilir.Bir çalışmada menopoz öncesi kadınlarda bir yıl içinde %29 oranında kaybolduğu saptanmıştır.

Rahim polipi alındıktan sonra tekrarlar mı?

Evet tekrarlama olasılığı vardır. Özellikle altta yatan hormonal ve metabolik sorunlar çözülmediği takdirde nüksler görülebilir.Bu yüzden tedavi sonrası periyodik takipler devam etmelidir. 

Rahim polipi tedavisi ne kadar sürer?

Histeroskopik polipektomi işlemi normal şartlarda 15-30 dk kadar sürer. Ancak tedavi sonrası histopatolojik tanıya göre bir süre ilaç tedavisi veya hormonlu spiral uygulamaları veya rahmin alınması ( histerektomi) gibi daha ileri tedavi yöntemleri gerekebilir . Ayrıca tekrarlama olasılığını düşürmek için varsa altta yatan hormonal sorunların giderilmesi, metabolik durumu iyileştirici (varsa obezite, insülin direnci ile mücadele, beslenme, uyku gibi yaşam düzenlemeleri) çok önemlidir.

KAYNAKLAR

• National Center for Biotechnology Information (NCBI) – Endometrial Polyp
• Tanos V. ve ark. Management of polyps in the female reproductive tract. International Journal of Surgery, 2017.
• Lieng M. ve ark. Asemptomatic endometrial polyps: prevalence, regression rate and clinical significance. Journal of Minimally Invasive Gynecology, 2009.