
HPV DNA testi, rahim ağzı kanserine yol açabilen yüksek riskli HPV (Human Papilloma Virus) türlerinin tespit edilmesi amacıyla kullanılan moleküler bir tarama testidir. HPV enfeksiyonu çoğu zaman herhangi bir belirti vermeden yıllarca vücutta kalabildiği için yalnızca şikâyetlerin ortaya çıkmasını beklemek yeterli değildir. Bu nedenle düzenli tarama programları kapsamında HPV DNA testi ve gerektiğinde smear testi uygulanarak olası riskler erken dönemde belirlenebilir.
Ankara’da HPV DNA testi yaptırmak isteyen kadınların en sık merak ettiği konular arasında testin nasıl yapıldığı, kimlere önerildiği, sonuçların nasıl değerlendirildiği ve HPV pozitifliği durumunda hangi adımların izleneceği yer almaktadır. Ankara HPV testi hakkında doğru bilgiye ulaşmak ve sonuçların uzman değerlendirmesi ile yorumlanması, uygun takip sürecinin planlanması açısından önemlidir.
HPV virüsü vücutta bulunsa bile her zaman belirti vermez. Bilinen 200’den fazla türü bulunan HPV, küçük, hücre duvarı olmayan ve çift sarmallı DNA yapısına sahip bir virüstür. Bu türlerden bazıları eller ve ayaklar gibi deri bölgelerinde siğillere neden olurken, bazıları genital bölgede yerleşerek kadın sağlığı açısından önemli sonuçlara yol açabilmektedir.
HPV DNA testi , genital bölgeden alınan sürüntü örneğinde ,HPV virüsünün varlığını ve varsa tipini tespit etmeye yarayan bir laboratuvar testidir.
FDA gibi denetleyici kurumlar tarafından onaylanan HPV moleküler tespit yöntemlerinden en yaygın kullanılanı PCR ( polimeraz zincir reaksiyonu) yöntemidir. Bu teknik HPV virüsünün genetik yapısını yani DNA sını hedef alarak virüsün varlığını ve tipini tespit etmede güvenilir bir yöntemdir.
Rahim ağzı kanserlerinin yaklaşık %90 ından sorumlu olan yüksek riskli HPV türleri vücutta belirti vermeden yani kanser öncesi lezyonlar ve kanser oluşumuna kadar yıllarca sessiz kalabilir.Bu süre 5-20 yıl arasında değişkenlik gösterir.Virüsün rahim ağzı hücrelerinde yaptığı değişikliklerin mikroskop altında incelenmesi esasına dayana PAP smear tarama testleri ,virüsün varlığını dolaylı yoldan göstermekle birlikte bazı durumlarda duyarlılıkları düşük olmakta ve teşhiste gecikmelere yol açabilmektedir.Bu yüzden rahim ağzı kanseri açısından riskli hastalarda ve rutin kanser tarama programı kapsamında ; doğrudan virüsü saptamaya yönelik HPV DNA testi yapılır.
HPV DNA testi, günümüzde rahim ağzı kanseri taraması amacıyla kullanılan en önemli testlerden biridir. Aşağıdaki durumlarda önerilmektedir.
HPV DNA testi için gerekli materyal Kadın Hastalıkları uzmanı ( jinekolog) doktor tarafından alınır. Hasta jinekolojik muayene masasında litotomi pozisyonunda (bacaklar iki yana açık) şekilde hazırlanır. Rahim ağzını görüntülemek için kullanılan spekulum denilen disposable yani tek kullanımlık alet vajinaya nazikçe yerleştirilir. Ardından ucunda yumuşak bir fırçası olan plastik ince bir çubuk yardımıyla rahim ağzından sürüntü örneği alınır. Alınan örnek özel bir sıvı içinde laboratuvara gönderilir.
Laboratuvarda PCR (polimeraz zincir reaksiyonu ) yöntemiyle çalışılan materyalde HPV virüsü ve türü saptanarak raporlanır. Tip 16,18,31,33,35,39,45,51,52,56,58,59,66,68 YÜKSEK RİSKLİ , Tip 6,11 ise DÜŞÜK RİSKLİ grupta değerlendirilir.
HPV pozitif hastaların yönetimi klinik duruma göre hekim tarafından belirlenmekle birlikte genel prosedür şu şekildedir;
Ankara ‘da HPV DNA testi Devlet ve özel sağlık kurumlarında ,kadın hastalıkları (jinekoloji ) polikliniklerinde ,KETEM(Sağlık Bakanlığına bağlı, Kanser Erken Teşhis Tarama ve Eğitim Merkezinde ve özel muayenehanelerde yapılır.
HPV DNA testi rahim ağzından alınan sürüntü örneğinde çalışılır ve örneğin alınma şekli tıpkı PAP smear testinde olduğu gibi ağrısız ve acısız bir işlemdir.
Test için özel bir zamanlama yoktur. Jinekolojik muayene sırasında birkaç dakika içinde yapılabilir.Aç veya tok olmak gibi bir koşul aranmaz, ancak regl döneminde yapılması uygun değildir. Test öncesi 48 saat cinsel ilişki, vajinal duş, fitil ve krem gibi uygulamalar olmaması gereklidir.
Kesinlikle HAYIR .. Jinekolojik muayene bulguları, smear testi ve HPV DNA testinde pozitif çıkan HPV türü birlikte değerlendirilerek ,gerekirse ilave testler eklenerek kanser riski araştırılır.Hastalar bazen HPV testi pozitif çıkanların %90 ı kanser olur gibi bir algıya kapılmaktadır, halbuki bu istatistik ,rahim ağzı kanseri vakalarının %90 ında HPV pozitifliği saptanmıştır şeklindedir. Yani rahim ağzı kanserinin en büyük etkeni yüksek riskli HPV türleridir.
HPV DNA testi teknik olarak bakirelerde de yapılabilir. Ancak testin uygulanma şekli ve gerekliliği kişinin yaşına, şikâyetlerine ve risk durumuna göre değerlendirilmelidir. Bu nedenle kararın jinekolojik muayene sonrasında verilmesi daha uygundur.
HPV enfeksiyonu erkeklerde de görülebilir. Ancak kadınlarda kullanılan rutin HPV DNA tarama programlarının erkekler için standart bir karşılığı bulunmamaktadır. Erkeklerde test ihtiyacı, mevcut şikâyetler ve klinik değerlendirmeye göre belirlenir.
Test sonucu negatif olan kişilerde tekrar tarama zamanı yaşa, ek risk faktörlerine ve uygulanan tarama programına göre değişebilir. Düzenli kontroller konusunda hekiminizin önerdiği takip planına uyulması önemlidir.
Evet. HPV aşıları birçok yüksek riskli HPV tipine karşı koruma sağlasa da tüm HPV türlerini kapsamaz. Bu nedenle aşılanmış kişilerde de yaşa uygun rahim ağzı kanseri tarama programlarına devam edilmelidir.
Hayır. HPV DNA testi yalnızca HPV virüsünün varlığını ve varsa tipini araştırır. Kanser tanısı koyan bir test değildir. Sonuçlar smear testi, muayene bulguları ve gerekirse ileri incelemeler ile birlikte değerlendirilir.
Hayır. HPV pozitifliği tek başına her hastada kolposkopi gerektirmez. HPV tipi, smear sonucu ve hastanın klinik özellikleri birlikte değerlendirilerek takip veya ileri inceleme kararı verilir.
Hayır aynı değil,fakat birbirini tamamlayan testlerdir.
Çalışılan test tekniği ve laboratuvarın yoğunluğuna göre değişmekle birlikte 5-7 gün içinde sonuçlar çıkar.
Mümkünse test öncesi 48 saat cinsel ilişkiden kaçınılması, test öncesi vajinal duş, krem , fitil gibi uygulamalar yapılmaması önerilir.
HPV DNA testi sonucunun doğru yorumlanması, gerekli durumlarda smear testi, kolposkopi ve takip planlamasının yapılması önemlidir. Ankara’da HPV DNA testi ve uzman değerlendirmesi hakkında bilgi almak için kliniğimiz ile iletişime geçebilirsiniz.
Bu içerik Doktor Günnur Yüce tarafından 5 Haziran 2026 tarihinde oluşturulmuştur.