Hormonlu Spiral Ankara

Hormonlu spiral ; Levonorgestrel adlı progesteron hormonu içeren ve her gün belirli miktarda progesteron hormonunu doğrudan rahim içine salgılayan bir sistemdir. LNG-İUS (levonorgestrel intrauterin sistem ) içerisindeki hormonu her gün çok küçük ve eşit dozlarda doğrudan rahim içine salgılayarak ,rahim içini spermler için elverişsiz hale getirir.

Rahim ağzındaki salgıyı (servikal mukus) yoğunlaştırıp kalınlaştırarak spermlerin geçişini de engeller.Hormonlu spiraller hem yüksek orandaki gebelikten koruyuculuğu hem de adet kanamalarını ve ağrıyı azaltmaktaki etkinlikleri ile güvenli ve konforlu bir kontraseptif seçenektirler.

Hormonlu Spiral Nedir?

Hormonlu spiraller (LNG-İUS) T şeklindeki polietilen (tıbbi sınf plastik) gövdeye özel silikon bir rezervuar ile yüklenmiş progesteron ( levonorgestrel) hormonundan oluşur.Levonorgestrel 19-nor testosteron hormonunun kimyasal bir türevidir.İçerdiği progesteron miktarına göre iki çeşit hormonlu spiral vardır.

Bunlardan yüksek hormon içeren LNG-İUS 52 mg Levonorgestrel , düşük dozlu olan ise 19,5 mg levonorgestrel yani progesteron içerir. Hormonlu spiraller içerdikleri progesteron hormonunu çok küçük mikrogram dozlarda ( yaklaşık 20 mikrogram ) rahim içine salgılayarak %99 dan fazla kontraseptif etkinlik sağlarlar. Sistemik dolaşıma da çok daha düşük dozlarda (doğum kontrol haplarındaki progesteronun 1/4 kadarı) progesteron geçecektir.

Hormonlu Spiral Kimler İçin Uygundur?

Hormonlu spiral her kadın için uygun olmayabilir. Meme kanseri öyküsü, açıklanamayan vajinal kanama, aktif pelvik enfeksiyon, bazı rahim yapısal bozuklukları veya bazı karaciğer hastalıkları bulunan kişilerde uygulama öncesinde ayrıntılı değerlendirme gerekir. Hormonlu spiral uygunluğu kadın hastalıkları ve doğum uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

• Doğum kontrol yöntemi olarak ; özellikle uzun süreli korunma isteği olan , regl kanamaları yoğun ve ağrılı olanlar, daha önce bakırlı spiral ile olumsuz deneyimi olanlar için tercih edilebilir.
• Endometrial hiperplazi ( rahim kalınlaşması ) ; patoloji sonucu atipisiz hiperplazi olan hastalarda oral ilaç tedavisine alternatif olarak kullanılabilir.
• Hormon replasman tedavisi ; endometriumu östrojen hormonunun uyarıcı etkilerinden korumak amacıyla oral progesterona alternatif olarak kullanılabilir.

Hormonlu Spiral Nasıl Takılır?

Hormonlu spiral uygulaması klasik bakırlı spiral uygulamasına benzer şekilde yapılır. Jinekolojik muayene sırasında özel aplikatörü ile rahim içine yerleştirilir. İşlem genellikle birkaç dakika sürer. Uygulama sırasında kısa süreli kramp veya ağrı hissedilebilir ve gerekli durumlarda ağrı kontrolü için ek yöntemler uygulanabilir.

Hormonlu Spiralin Avantajları Nelerdir?

Hormonlu spiral hergün rahim duvarına kontrollü dozlarda salgıladığı progesteron hormonu sayesinde endometrium tabakasını incelterek hem ilave koruma sağlar hem de adet kanaması miktarını ve ağrıyı azaltır.

Hormonlu Spiralin Yan Etkileri Nelerdir?

• Diğer spirallerde olduğu gibi, hormonlu spirallerde de uygulama sonrası birkaç saat veya gün hafif kasık ağrısı ve lekelenme şeklinde kanamalar olabilir.
• Uygulama sonrası vagal uyarıya bağlı tansiyon düşüklüğü hatta senkop atakları nadiren de olsa görülebilir.
• Diğer spirallerde olduğu gibi, kayma, enfeksiyon gibi yan etkiler de görülebilir.
• Hormonlu spirale özgü en yaygın yan etki 3 veya 6 ay süren , genellikle lekelenme şeklinde düzensiz kanamalardır.Bazen de adet kanamalarında tam kesilme (amenore) olabilir. Her iki durumda sağlığa zararlı olmamakla birlikte hasta için huzursuz edici olabilir.
• Az miktarda da olsa sistemik dolaşıma geçen progesteron hormonu, duyarlı kişilerde ödem, göğüslerde hassasiyet, akne,duygu durumu değişiklikleri gibi sistemik yan etkilere yol açabilir.

Hormonlu spiral gebeliğe karşı koruma sağlar ancak cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruyucu değildir. Bu enfeksiyonlardan korunmak için kondom kullanılması gerekir.

Hormonlu Spiral Ne Kadar Korur?

Hormonlu spirallerin koruma süresi kullanılan ürünün türüne ve içerdiği hormon dozuna göre değişir. Günümüzde kullanılan hormonlu spiral türleri yaklaşık 3 ila 5 yıl arasında gebelikten korunma sağlayabilir.

Hormonlu Spiral ile Bakırlı Spiral Arasındaki Farklar

Bakırlı spiraller, bakır iyonunun endometrium tabakasında oluşturduğu inflamasyon ile spermler üzerinde toksik etki yaparak gebeliği engeller.

Hormonlu spiraller ; progesteron hormonunun endometrium tabakasını inceltici etkisi ve rahim ağzı mukusun kalınlaşması ile sperm geçişini engelleyerek gebeliği önler.

Bakırlı spiraller genellikle , bakırın endometrium üzerindeki etkisi nedeniyle adet kanaması miktarını arttırıp süreyi uzatabilir. Ayrıca regl dönemleri daha ağrılı olabilir.

Hormonlu spiraller ise progesteron hormonunun rahim duvarı üzerindeki inceltici etkisi sayesinde daha az ve ağrısız regl kanaması sağlar.

Bakırlı spiraller 10 yıla kadar koruma sağlarken, hormonlu spiraller 5 yıl korur.

Ankara’da Hormonlu Spiral Uygulaması

Ankara ‘ da hormonlu spiral uygulaması kamu ve özel hastanelerin kadın hastalıkları ve doğum polikliniklerinde, aile planlaması merkezlerinde, özel klinik ve muayenehanelerde mutlaka kadın hastalıkları ve doğum uzmanı hekimler tarafından uygulanır.

Sık Sorulan Sorular

Hormonlu spiral adet keser mi?

Hormonlu spiral adet kanamalarında azalma ve bazen de tam kesilme yapabilir.Özellikle ilk takıldıktan sonra 3-6 ay süren genellikle lekelenme şeklinde düzensiz kanamaların ardından ya vücut uyum sağlayıp düzene girer ya da tam adet kesilmesi ( amenore) olur. Bu olası durumlar hastaya anlatılmalı, adet kesilmesinin vücuda herhangi bir zararı olmadığı açıklanmalıdır. Adet kesilmesinin sebebi rahim duvarının incelmesi nedeniyle dışarıya atılacak düzeyde kan ve doku olmaması nedeniyledir. İçeride kan birikmesi veya menopoz gibi hormonal bir sebebi yoktur.

Hormonlu spiral kilo aldırır mı?

Hormonlu spiral kullanan bazı kadınlar kilo değişikliği bildirebilir. Ancak mevcut bilimsel veriler hormonlu spiralin doğrudan ve kalıcı kilo artışına neden olduğunu kesin olarak göstermemektedir.

Hormonlu spiral taktırmak ağrılı mıdır?

Hormonlu spiral takılması sırasında kısa süreli kramp veya ağrı hissedilebilir. Ağrının şiddeti kişiden kişiye değişir. İşlem sonrasında da birkaç gün adet sancısına benzer hafif kasık ağrısı görülebilir. Gerekli durumlarda işlem öncesinde veya sırasında ağrı kontrolü için ek yöntemler uygulanabilir.

Hormonlu spiral çıkarılınca gebelik mümkün müdür?

Evet. Hormonlu spiral çıkarıldıktan sonra doğurganlık hızlı şekilde geri döner ve gebelik hemen oluşabilir. Gebelik planlayan kadınların rutin olarak 1-2 siklus beklemesi gerekmez.

Doğum yapmamış kadınlara hormonlu spiral takılır mı?

Evet takılabilir. Doğurganlık üzerine herhangi bir kalıcı etkisi olmadığı için hiç doğum yapmamış kadınlara da takılabilir.

Kaynaklar :

• Mittermeier T, Farrant C, Wise MR. Levonorgestrel salgılayan rahim içi sistemin endometrial hiperplazi tedavisindeki kullanımı.