AMH (Anti Müllerian Hormon Testi) yumurtalık rezervi testlerinden biridir. Yumurtalık rezervi denildiği zaman bu test sadece doğurganlık kapasitesi testi olarak algılanmamalıdır. Çünkü yumurtalıklar sadece doğurganlık görevi değil, salgıladıkları hormonlar ile kardiyovasküler sistem, kas iskelet sistemi, metabolik sistem ve ruh sağlığı üzerinde önemli etkilere sahiptir. Yani AMH testi, yumurtalıklardaki büyümeye aday folikül havuzu hakkında bilgi veren yumurtalık rezervi belirteçlerinden biridir. Yumurta kalitesini doğrudan göstermez ve genel hormonal fonksiyonların tek başına değerlendirilmesi için kullanılmaz
Diğer yumurtalık rezervi testlerinin AMH testi ile birlikte yorumlanması, kadının yumurtalık rezervi ve doğurganlık potansiyeli hakkında daha kapsamlı bilgi sağlar. AMH düzeyi menopoz zamanlamasıyla ilişkili olmakla birlikte, tek başına menopoz yaşını kesin olarak göstermez. Yani bir bakıma genel kadın sağlığı testlerinin bir parçası olarak da yorumlanabilir. AMH ( anti müllerian hormon) ve AFC ( Antral folikül sayısı) diğer over rezervi değerlendirme testleri olan FSH,Estradiol,klomifen sitrat uyarı testi(CCCT) gibi diğer testlere göre daha avantajlı ve güvenilir sonuçlar verir.
Anti müllerian hormon, ( Müllerian inhibitör madde ,MİS) yumurtalıklardaki küçük foliküllerin (öncü yumurtaların ) granüloza hücrelerinden salgılanan glikopeptit yapısında bir hormondur. Görevi öncü yumurtaların uyarılması üzerinde inhibisyon yani baskılama yapmasıdır.
Aksi takdirde yumurta hücrelerinde aşırı uyarılma ve birden fazla yumurtlama olacaktır. AMH seviyesinin ölçülmesi ve sonucun yaş, antral folikül sayısı ile birlikte değerlendirilmesi bize doğurganlık kapasitesi, premenopoz ve menopoz dönemleri hakkında önemli bilgiler verir. Yani AMH testi , yumurtalıklardan salgılanan AMH hormonunun kanda ölçülmesi ve diğer parametrelerle birlikte (yaş ,AFCC) değerlendirilmesi esasına dayanır.
AMH testi kadının over rezervini ( yumurta sayısının durumunu) dolayısıyla doğurganlık düzeyini takip etmek amacıyla aşağıdaki durumlarda yapılabilir;
AMH testi doğurganlık kapasitesinin değerlendirilmesine ihtiyaç duyulan durumlarda önerilir. Bunlar;
AMH testi için hastadan 1-2 cc lik venöz kan alınır . Santrifüj yöntemi ile ayrılan plazmadan immünolojik yöntemle ( ELİZA ) Anti müllerian hormon düzeyi ölçülür.
AMH testi günün herhangi bir saatinde açlık tokluk şartı aranmaksızın yapılabilir. Adet döngüsünden de bağımsızdır. Yani FSH,LH , E2 hormonları gibi adetin 2. veya 3. günü alınmasına gerek yoktur. Hormonal doğum kontrol yöntemleri ve bazı hormonal tedaviler AMH düzeylerini etkileyebileceğinden, test sonucu kullanılan ilaçlar ve kişinin klinik durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.
AMH testi sonucu kadının yumurtalıklarındaki büyümeye aday yumurta sayısını yansıtır. Ancak yumurta sayısı yumurta kalitesini yansıtmaz ve bu nedenle yaş da değerlendirmeye katılmalıdır. Referans değerleri;
Bu değerlerin yorumlanmasında yaş ile ve ultrasonografideki Antral folikül sayısı ile orantılı olması da önemlidir. AMH değeri genç yaşlarda tekrarlayan ölçümlerde dalgalanmalar yani değişimler gösterme eğiliminde olmakla birlikte premenopozal dönemde daha stabil seyreder.
AMH değerinin düşük olması kadının yumurta havuzunun ( over rezervinin ) dolayısıyla doğurganlık kapasitesinin azaldığını gösterir. Ancak gebelik oranlarında sayı kadar yumurta kalitesi de önemlidir. AMH testi sayıyı göstermekle birlikte kaliteyi göstermez , yumurta kalitesinde en önemli faktör yaş ve genel sağlık durumudur. AMH değeri düşük ancak genç ve sağlıklı bir kadının gebelik ihtimali, AMH değeri yüksek ama ileri yaştaki bir kadından daha yüksek olabilir.
AMH testi Ankara ‘ da kamu ve özel hastanelerin laboratuvarlarında uzman doktorların istemi ile yapılabilir. Yine özel klinik ve muayenehanelerde alınan kan örneklerinin anlaşmalı laboratuvarlara gönderilmesi de mümkündür. Ankara ‘daki kliniğimde de diğer over rezervi testleri ile kombine edilerek AMH testi ve değerlendirilmesi yapılmaktadır.
AMH testi için açlık şartı aranmaz ,günün herhangi bir saatinde aç veya tok karna yapılabilir.
AMH testi için diğer yumurtalık hormon testleri gibi adetin belli bir gününde (2-3. gün, 21. gün )yapılması şartı aranmaz. Menstruel Siklusun herhangi bir gününde yapılabilir.
AMH test sonucu kişiye göre değerlendirilir. Testin yapıldığı yaştaki normal yani referans değerlere göre yorumlanır. Referans değerler ;
Bu referans değerlere göre hastanın AMH test sonucu yaşına göre beklenen minimum değerin altında ise over rezervi düşük olarak değerlendirilebilir. Tam tersi beklenen maksimum değerin üzerinde ise yüksek rezerv veya PCOS olarak değerlendirilir.
AMH değerinin düşük olması yumurtlama kapasitesinin düşük olmasına işaret ettiği için gebe kalma oranlarını etkiler.
AMH sonucu 1-2 gün gibi kısa sürede sonuçlanır.
AMH değeri tek başına yeterli değildir. Hastanın adet düzeni, yaşı, klinik bulguları, infertilite süresi ve diğer infertilite sebepleri, adetin 2-3 günleri yapılan FSH, LH, ESTRADİOL ölçümü ve ultrasonografide antral folikül ( öncü yumurta ) sayımı hesaba katılarak değerlendirme yapılmalıdır.
AMH değerinin yüksek olması genellikle yumurtalıklardaki antral folikül sayısının fazla olduğunu ve yumurtalık rezervinin yüksek olabileceğini gösterir. Özellikle polikistik over sendromu (PCOS) olan kadınlarda AMH düzeyleri yaşa göre beklenen değerlerin üzerinde bulunabilir.
Ancak yüksek AMH tek başına PCOS tanısı koydurmaz ve yumurta kalitesinin yüksek olduğu anlamına gelmez. AMH sonucu kadının yaşı, adet düzeni, klinik bulguları ve ultrasonografideki antral folikül sayısı (AFC) ile birlikte değerlendirilmelidir. Tüp bebek tedavilerinde yüksek AMH, yumurtalıkların uyarıcı ilaçlara güçlü yanıt verebileceğini gösterebilir ve bu nedenle tedavi dozu planlanırken dikkate alınır.
